تازه ترین مطالب



پربیننده ترین مطالب

کد مطلب: 3478
تاریخ انتشار: پ, 1391/11/26 - 10:42
به ياد مرحوم بابا مخير، چهره ماندگار علوم پزشکي
پيرمرد، چهره اي جهاني بود

به گزارش آذرسلام: چند ماهي بود که بيماري شديدا رنجش مي‌داد. حدود يک ماه به دانشگاه نيامد. شنيده بودم حالش خوش نيست. روزهاي اول غيبتش هر روز، به اميد آمدن و ديدنش به سمت اتاقش مي‌رفتم. از پنجره بزرگ اتاق، جاي خاليش را مي‌ديدم و نوميد بر مي‌گشتم. شنيده بودم که پزشکان از درمانش قطع اميد کرده اند. غمي‌سنگين بر دلم نشسته بود. وقتي که بازگشت، به اتاقش رفتم. مانند هميشه - که در برابر همگان تمام قد از جاي برمي‌خاست- بلند شد و من مانند هميشه شرمگين از اين عنايت او کنارش نشستم. حالش را پرسيدم. با همان صداي آرام و مهربانش، شمرده شمرده گفت که حالش خوب نيست. گفت که ماه گذشته يک جراحي داشته. گفت که از مدير گروهي استعفا داده است تا وضعيتش از کيفيت کار گروه نکاهد. اعتقاد راسخ داشت که جز خدا، کاري از دست کسي بر نمي‌آيد. گفت که مگر با دعاي دوستان کمي‌بهتر شوم و گرنه... . از اتاق که بيرون مي‌آمدم، بلند شد و عليرغم التماس من چون هميشه - که همگان را بدرقه مي‌کرد- تا آستانه در بدرقه ام کرد. با خود مي‌انديشيدم که با اين تواضع، به ذهن کسي خطور خواهد کرد که او يک چهره جهاني است؟ او دامپزشک نمونه سال 1988 جهان است؟ او مرد بين‌المللي سال 1998 است؟ او چهره ماندگار سال 1383 کشور است؟ او اقيانوس شناس نمونه سال 1387 است؟ دو گونه همزيست ماهيان به نام او نامگذاري شده است؟ وقرار است در هفته‌هاي آتي نشان درجه يک دانش را دريافت کند؟ از آن روز، هميشه آمدنش را و رفتنش را، از طبقه چهارم دانشکده علوم و فنون دريايي دانشگاه آزاد واحد تهران شمال به تماشا مي‌نشستم. او همچون درون آرامش، آرام مي‌آمد و آرام مي‌رفت.
اما هر روز نحيف تر از روز قبل مي‌شد. اين اواخر حتي طنين صدايش هم بسيار ضعيفتر شده بود. به کرات در آزمايشگاه‌هاي دانشکده مي‌ديدمش. با آنکه ايستادن برايش طاقت فرسا بود، اما تا پايان ساعت مي‌ايستاد و همپاي شاگردانش کار مي‌کرد. در کلاس‌هاي تئوري هم آني از گفتن و نوشتن باز نمي‌ايستاد. با اينکه روز به روز حالش بدتر و بدتر مي‌شد، اما تمام سعي خود را مي‌کرد که در کلاس‌ها به اصطلاح، کم نگذارد. يک روز عليرغم احساس کسالت شديد، کلاس آزمايشگاهش را دقيقا طبق سرفصل به پيش مي‌برد و فقط اواخر کلاس که حالش بسيار وخيم مي‌شود از کارشناس ارشد آزمايشگاه مي‌خواهد که کلاس را به تنهايي ادامه دهد. هفته‌هاي پاياني ترم بود و او مي‌خواست به هر نحو ممکن کلاسها را به پايان برساند. يک روز در يکي از آزمايشگاه‌هاي دانشکده از او خواهش کردم که در خانه بماند و استراحت کند. با همان لبخند شيرينش گفت که وقت استراحت دائمش نزديک است. گفت که تنها دعاي اين روزهايش اين است که بتواند اين کلاس‌ها را به پايان برساند وگرنه مديون «آخرين شاگردانش» خواهد ماند. روزهاي آخر حتي راه رفتن هم برايش مشکل شده بود ولي باز هم مي‌آمد. درست سر وقت کلاس‌هايش را تشکيل مي‌داد. تمام مطالبي را که مي‌بايست تدريس کند بي کم و کاست به دانشجويانش ارائه مي‌داد و آنگاه مي‌رفت. حتي در فاصله پايان کلاس و رسيدن تاکسي تلفني، به اينترنت وصل مي‌شد و سايت‌هاي مرجع علمي‌جهان را رصد مي‌کرد. اگر مي‌پرسيدي که استاد! چه مي‌کني؟ مي‌گفت که مي‌خواهد ببيند در مورد بحث جلسه آينده کلاس‌هايش، مطالب جديدتري پيدا مي‌شود. سرانجام، پيرمرد رفت. رفتنش هم مثل تک تک گفته‌هايش و جزء جزء رفتارش براي ما درس بود. او مي‌توانست روزهاي آخر حياتش را در خانه بماند و بزرگان علم و سياست به عيادتش بشتابند. اما تا واپسين روزهاي زندگي، رنج طاقت فرساي آمدن و رفتن و ايستادن در کلاس درس را به جان خريد، مبادا که مديون شاگردانش بماند. او رفت تا براي هميشه استراحت کند، بي آنکه مديون شاگردانش باشد و اکنون بسياري از استادان و نخبگان امروز و شاگردان ديروز و امروزش، مديون او هستند.
درد فقدان آن بزرگمرد را با اين کلامش با همه دوستداران علم و دانش تقسيم مي‌کنم که: «آرزوي سلامتي و تندرستي و توفيقات روزافزون براي همگان دارم. آن چيزي که مهم است اين است که در هر رشته و کاري که هستيم دقت و درستي و صداقت و همت بيشتري داشته باشيم. بخصوص اگر رشته تحصيلي مورد علاقه ما باشد بهتر هم هست. توانايي در يک کار هم وجدان انسان را راحت مي‎کند که کار را درست انجام داده و هم رضايت مردم و در نهايت رضايت خداوند را در پي خواهد داشت. اگر در کارمان کوشا و دقيق و امين باشيم در زندگي موفق خواهيم بود».
مرحوم دکتر بابا مخير که بود؟
نام کوچکش بابا و نام خانوادگيش مخيّر بود. در سال 1320 در اردبيل متولد شد. پس از اخذ مدرک دکتراي عمومي‌از دانشگاه تهران به فرانسه رفت و در سال 1985 به اخذ درجه دکتراي تخصصي اقيانوس شناسي از دانشگاه پاريس نائل آمد. بعد از اخذ مدرک دکتري، دوره‌هاي کوتاه مدت بيماريهاي آبزيان را در ايتاليا، فرانسه، مجارستان و تايلند گذراند. در سال 1347 به عنوان دستيار، مربي در دانشگاه تهران مشغول به خدمت شد و در سالهاي 1351 و 1356 استاديار و دانشيار دانشگاه تهران شد. در سال 1363 به مرتبه استادي دانشگاه تهران رسيد و در سال 1387 با پايه 35 به افتخار بازنشستگي نائل آمد.
او تأليف و ترجمه بيش‌از صد مقاله علمي‌و چندين کتاب و اجراي چندين طرح پژوهشي موفق را در کارنامه علمي‌خود داشته و استاد راهنماي پايان نامه‌هاي متعدد کارشناسي ارشد و دکتراي تخصصي بود.
او در سال 1391 از سوي مجمع عمومي‌فرهنگستان، به عنوان برگزيده فرهنگستان علوم جهت مراسم بزرگداشت مشترک فرهنگستانها انتخاب شده بود. قرار بود در مراسم بزرگداشت مشترک فرهنگستانها که هر سال با حضور رئيس محترم جمهوري برگزار مي‌شود، نشان درجه يک دانش به او اعطا شود... .
 برخي از افتخارات، نشانها، تقديرنامه‌ها و جوايز کسب شده توسط استاد فقيد دکتر بابا مخير چنين است:
- مدال علمي‌رتبه اول فارغ التحصيلان دانشکده دامپزشکي دانشگاه، 1345
- تقديرنامه يونسکو براي دفاع پايان نامه دکتراي تخصصي علوم زيستي (اقيانوس شناسي) در دانشگاه پاريس VI با درجه «بسيار افتخارآميز»، سال 1972
- برنده جايزه کتاب سال جمهوري اسلامي‌ايران و دريافت لوح تقدير از رئيس محترم جمهوري براي تأليف کتاب «بيماريهاي ماهيان پرورشي»، 1365
- دامپزشک نمونه جهان در سال 88-1987،(Who’s Who in Veterinary Science and Medicine)
- عضو پيوسته فرهنگستان علوم جمهوري اسلامي‌ايران، به عنوان 15 نفر اول اعضاي پيوسته فرهنگستان علوم، 1369
- نامگذاري يک موجود همزيست ماهيان به نام «مخير» توسط استادان فرهنگستان علوم مجارستان، سال 1990: (Myxobolus mokhayeri)
- استاد ممتاز دانشگاه تهران و دريافت لوح از رئيس محترم جمهوري و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي، 1370
- عضو هيأت علمي‌نمونه سال تحصيلي 73-1372
- استاد مدعو و محقق نمونه وزارت جهاد سازندگي، 1374
- استاد نمونه از طرف فارغ التحصيلان وروديهاي 1373و 1375 دانشکده دامپزشکي دانشگاه تهران
- نامگذاري يک موجود همزيست ماهيان ديگر به نام «مخير» توسط دانشجويان ايراني دکتراي تخصصي در سال 1996 (Dogelius mokhayeri)
- مرد بين‌المللي سال 98-1997، مرکز بين المللي بيوگرافي کمبريج (I.B.C.)
- دامپزشک نمونه سال 1380، شوراي مرکزي سازمان نظام دامپزشکي
- دامپزشک نمونه سال 1382، شوراي استاني نظام دامپزشکي استان اردبيل، اداره کل دامپزشکي کشور
- چهره ماندگار کشور در رشته دامپزشکي، 1383
- پست جمهوري اسلامي‌ايران (تمبر دکتر بابا مخير همراه با گل نرگس 500 ريال – 1383، تمبر شخصي- چهره ماندگار)
- پست جمهوري اسلامي‌ايران (تمبر دکتر بابا مخير همراه با گل نرگس 500 ريال – 1383،5th International Symposium on Sturgeon ) ).
- اقيانوس شناس نمونه سال 1387، مرکز ملي اقيانوس شناسي و دبير کل کميسيون ملي يونسکو
- بزرگداشت مقام شامخ علمي‌استاد دکتر بابا مخير در دومين کنگره بين‌المللي مديريت بهداشتي و بيماري‌هاي آبزيان، سازمان نظام دامپزشکي، 1389
اين چهره ماندگار رشته علوم پزشکي دو هفته پيش دار فاني را وداع گفت. روحش شاد و راهش پر رهرو باد!
منبع/مردم سالاری

ارسال نظر